Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản và những điều cần biết trong năm 2020 – 2021


Trong những năm gần đây “ xuất khẩu lao động Nhật Bản” là một cụm từ khá quen thuộc đối với người lao động Việt Nam. Với chi phí thấp so với các loại hình xuất khẩu lao động tại các quốc gia khác, thu nhập và hứa hẹn cao sau từ 1 -3 năm đi làm, thật không khó để xuất khẩu lao động Nhật Bản trở thành một hướng đi cho những người muốn tìm một công việc lương cao, ổn định và có thể tích lũy vốn làm ăn cho sau này.
Hiện nay, có nhiều công ty xuất khẩu lao động đang xúc tiến đưa lao động sang thị trường Nhật Bản theo nhiều hình thức thực tập sinh kỹ năng.

I. Tìm hiểu về chương trình thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản

Thực tập sinh kỹ năng là gì

Thực tập sinh kỹ năng là chương trình tiếp nhận người lao động nước ngoài và hỗ trợ cho họ học tập những kỹ thuật, kỹ năng và kiến thức về nghề nghiệp cũng như các ngành sản xuất của Nhật Bản.

Đây là chương trình được ký kết của chính phủ Nhật Bản và Việt Nam và được bộ LĐTB&XH chấp nhận và bảo hộ.

Quy định về thời gian 

Hiện nay lao động muốn sang Nhật Bản làm việc theo chương trình thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản cần phải biết một số mốc thời gian sau:

  • Thời gian tuyển dụng lao động là bất kỳ khi nào phía Nhật Bản có yêu cầu tuyển dụng
  • Sau khi trúng tuyển lao động sẽ phải học tiếng Nhật tại Việt Nam từ khoảng 4 – 6 tháng trước khi sang Nhật làm việc
  • Thời gian làm việc tại Nhật Bản thường sẽ kéo dài từ 1 năm đến 3 năm ( tối đa lên đến 5 năm tùy yêu cầu công việc và ngành nghề )
  • Sau mỗi năm lao động làm việc tại Nhật sẽ phải thi kiểm tra tay nghề
  • Sau khi hết hợp đồng và về nước, người lao động có thể đăng ký tiếp chương trình Kỹ năng hoạch định mà không cần phải chờ đợi thời gian tối thiểu

Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản làm các công việc gì

Phạm vi công việc cho người theo chương trình thực tập sinh kỹ năng bao gồm 77 ngành nghề theo quy định của Cơ Quan Quản lý thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản ( OTIT ) quy định. Chia thành các nhóm ngành cụ thể như sau:

  • Ngành nông nghiệp
  • Ngành ngư nghiệp
  • Ngành xây dựng
  • Ngành chế biến thực phẩm
  • Ngành dệt may
  • Ngành cơ khí và kim loại
  • Các ngành nghề khác

Thời gian thực tập của chương trình thực tập kỹ năng Nhật Bản

Tổng thời gian cho chương trình thực tập kỹ năng là từ ít nhất 1 năm đến 3 năm.

Chương trình thực tập 1 năm Chương trình thực tập 3 năm
Chỉ được tham gia 1 lần Có thể được gia hạn thêm 2 năm nếu thi đậu kỳ thi tay nghề tại Nhật và có công ty tiếp nhận làm việc.

 

Các giai đoạn của quá trình thực tập kỹ năng Nhật Bản

Trong thời gian từ 1 – 3 năm tham gia chương trình Thực tập kỹ năng, người lao động bắt buộc phải thi kỳ thi tay nghề do OTIT tổ chức mỗi năm một lần. Thông thường các thực tập sinh trải qua ít nhất 3 lần, chuyển từ thực tập sinh kỹ năng 1 sang thực tập sinh kỹ năng 2, thực tập sinh kỹ năng 2 chuyển tiếp sang thực tập sinh kỹ năng 3, thực tập sinh kỹ năng 3 thi trước khi về nước để cấp chứng chỉ OTIT, hỗ trợ cho người lao động trong tương lai nếu muốn quay lại Nhật để làm việc. 

Các giai đoạn trong quá trình thực tập diễn ra trong 3 giai đoạn

  • Giai đoạn thực tập sinh kỹ năng số 1 ( Năm đầu tiên ): Thực tập sinh được huấn luyện trong một tháng và làm quen với các công việc tại xí nghiệp. Người lao động phải trải qua kì thi lao động lần 1 để chuyển sang giai đoạn thực tập kỹ năng số 2.
  • Giai đoạn thực tập sinh kỹ năng số 2 ( Năm thứ 2 và thứ 3): Người lao động làm việc và bắt đầu nhận lương chính thức theo hợp đồng đơn hàng đã ký kết. Người lao động phải thi kì thi tay nghề mỗi năm để tiếp tục làm việc tại Nhật.
  • Giai đoạn thực tập sinh kỹ năng số 3 ( Năm thứ 4 và thứ 5 ): Sau khi kết thúc giai đoạn 2, nếu thực tập sinh thi đậu kỳ thi tay nghề Lần 3 tại Nhật, có nguyện vọng ở lại và có công ty tiếp nhận làm việc thì có thể ở lại thêm 2 năm.

Thực tập sinh phải về nước ít nhất 1 tháng trước khi chuyển sang thực tập kỹ năng giai đoạn 3

Người lao động khi tham gia chương trình đều bắt buộc phải trải qua giai đoạn thực tập sinh kỹ năng số 1. Đối với đơn hàng 3 năm thì sẽ trải qua giai đoạn thực tập sinh số 1 và số 2. Giai đoạn thực tập sinh thứ 3 chỉ dành cho người lao động sau khi hoàn thành giai đoạn 1 và 2, có nguyện vọng ở lại làm và có công ty tiếp nhận.

Cập nhật: Từ ngày 08.10.2020, Thực tập sinh đã hoặc sắp hoàn thành chương trình thực tập kỹ năng số 2 hoặc số 3, đang cư trú hợp pháp tại Nhật Bản, có nguyện vọng chuyển từ tư cách thực tập sinh sang tư cách lao động kỹ năng đặc định để làm việc tại Nhật Bản và đã có công ty tiếp nhận, có thể chuyển đổi tư cách lưu trú từ thực tập sinh sang visa đặc định Tokutei Gino

Chi tiết: https://www.vnembassy-jp.org/

Chi phí cho chương trình thực tập sinh kỹ năng là bao nhiêu

Để tham gia chương trình thực tập sinh kỹ năng, người lao động không thể tự mình đăng ký mà buộc phải thông qua bên trung gian thứ 3 là các công ty xuất khẩu lao động Nhật Bản. Các công ty sẽ là cầu nối và hỗ trợ cho người lao động trong suốt quá trình tham gia chương trình. Chi phí cho chương trình phụ thuộc vào công ty xuất khẩu và đơn hàng mà người lao động chọn.

Những khoản phí cố định mà người lao động cần chuẩn bị bao gồm:

  • Phí khám sức khỏe ban đầu
  • Phí đào tạo tiếng trước khi thi tuyển( bao gồm chi phí ăn ở và chi phí thuê giáo viên)
  • Phí đào tạo sau khi trúng tuyển đơn hàng( thời gian học tiếng khoảng từ 4 đến 6 tháng)
  • Phí dịch vụ
  • Phí làm hộ chiếu visa và vé máy bay.

**Hiện nay, người lao động khi tham gia chương trình không cần phải đóng phí thế chân. Do đó người lao động nên cảnh giác với các công ty đưa ra yêu cầu bắt buộc đóng phí thế chân vì đó có thể là công ty lừa đảo.

Thời gian làm việc và mức lương căn bản là bao nhiêu

  • Thời gian làm việc

Mỗi tháng người lao động sẽ làm trung bình từ 20 đến 21.5 ngày, với thời gian là 8h/1 ngày. Mỗi năm số giờ làm việc sẽ dao động từ 1.920 – 2.000 giờ. Thực tập sinh có thể đăng ký làm thêm giờ để kiếm thêm thu nhập. 

Thực tập sinh được nghỉ các ngày nghỉ và ngày lễ theo pháp luật của Nhật Bản và theo quy định của Cơ quan tổ chức thực tập

  • Lương cơ bản và lương thực lĩnh

Hiện tại, mức lương cơ bản của thực tập sinh trong khoảng từ 140.000 – 170.000 Yên/tháng tương đương với tiền Việt là từ 28 – 35 triệu đồng/tháng. Mức lương này phụ thuộc vào lương tính theo giờ khi làm việc tại Nhật Bản. Thông thường, mức lương tính theo giờ của thực tập sinh giao động từ 750 – 980 Yên/giờ. Thời giá phụ thuộc vào tỷ giá hối đoái của đồng Yên mà mức lương có sự chênh lệch.

II.  Lợi ích và quyền lợi khi tham gia vào chương trình thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản

Lợi ích

  • Được trải nghiệm cuộc sống tự lập tại một đất nước có truyền thống và nền văn hóa lâu đời trong thời gian từ 1 – 3 năm
  • Nếu chăm chỉ, bạn có thể tích góp một khoản tiền khá lớn để hỗ trợ cho các mục tiêu cá nhân trong tương lai
  • Nâng cao trình độ tiếng Nhật trong môi trường bản xứ và thi các chứng chỉ cao cấp
  • Cơ hội được học hỏi và nâng cao tay nghề khi làm việc trong các nhà máy tại Nhật
  • Rèn luyện tư thế, tác phong, kỷ luật và ý thức làm việc chuyên nghiệp.

Quyền lợi

  • Được tu nghiệp, thực tập kỹ năng tại công ty tiếp nhận Nhật Bản
  • Trong thời gian huấn luyện tại Nhật Bản ( tháng đầu tiên của giai đoạn 1 ), người lao động sẽ được nhận trợ cấp huấn luyện là 60.000 yên/tháng ( bao gồm tiền ăn ). TTS được bố trí và được cung cấp nơi ở trong thời gian huấn luyện miễn phí và được trang bị các thiết bị cần thiết phục vụ cho đời sống hằng ngày
  • Trong thời gian thực tập kỹ năng giai đoạn 1, 2 và 3, từ tháng thứ 2 trở đi, người lao động được nhận tiền lương trực tiếp từ Cơ quan tổ chức thực tập vào một ngày định kỳ mỗi tháng theo thỏa thuận của Hợp đồng Lao động cho thực tập kỹ năng
  • Trong trường hợp người lao động làm thêm giờ thì sẽ được nhận trực tiếp và tiền lương phụ trội ( tiền lương làm thêm giờ ) từ Cơ quan tổ chức thực tập
  • Được cung cấp các loại trang, thiết bị bảo hộ khi vào làm việc tại Cơ quan tổ chức thực tập
  • Khi hoàn thành hợp đồng tu nghiệp, về nước đúng thời hạn người lao động sẽ được nhận lại phần tiền hưu trí – Nenkin

III. Điều kiện và quy trình để đăng ký làm Thực tập sinh kỹ năng

Điều kiện yêu cầu

+ Độ tuổi từ 18 – 35 tuổi, tùy theo đơn hàng yêu cầu

+ Tốt nghiệp tối thiểu Trung học cơ sở

+ Có sức khỏe tốt: Nam cao từ 1m58 và nặng 50kg trở lên. Nữ cao từ 1m45 và nặng từ 45kg trở lên

+ Không mắc các bệnh trong nhóm 13 bệnh bị cấm đi XKLĐ Nhật Bản, bao gồm : Viêm gan B, bệnh lao, phổi, các bệnh truyền nhiễm,….

+ Bắt buộc không được có hình xăm dù lớn hay nhỏ trên cơ thể

+ Đa phần các đơn hàng không yêu cầu tay nghề và kinh nghiệm, không yêu cầu tiếng Nhật trước khi tham gia chương trình

Hồ sơ yêu cầu

Hồ sơ yêu cầu khi đăng ký tham gia chương trình Thực tập sinh kỹ năng bao gồm:

Trước khi đậu phỏng vấn cho đơn hàng mà thực tập sinh đã đăng ký

  • Giấy khám sức khỏe
  • Sơ yếu lí lịch
  • Giấy xác nhận dân sự của công an xã
  • Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
  • Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu và chứng minh nhân dân photo công chứng
  • Bằng tốt nghiệp cấp cao nhất bản photo công chứng
  • Ảnh thẻ: Chụp trên nền trắng, 06 tấm 4×6

Sau khi đậu phỏng vấn cho đơn hàng mà thực tập sinh đã đăng ký, cần bổ sung thêm:

  • Hộ chiếu đi Nhật
  • Sổ hộ khẩu photo công chứng 02 bản
  • Bản cam kết tham gia chương trình thực tập sinh Nhật Bản
  • Bản cam kết của người nhà lao động

Quy trình và thủ tục

  • Sơ tuyển đầu vào
  • Khám sức khỏe
  • Đào tạo trước khi phỏng vấn
  • Phỏng vấn đơn hàng
  • Đào tạo tiếng Nhật
  • Xin visa thị thực Nhật Bản
  • Xuất cảnh và làm việc theo hợp đồng

III.  Cơ hội của Thực tập sinh kỹ năng về nước sau 3 năm

Các thực tập sinh sau thời gian tu nghiệp tại Nhật, khi về nước sẽ có một số vốn nhất định để lập nghiệp và tự làm chủ bản thân. Bên cạnh đó, với các kỹ năng, nghiệp vụ nghề nghiệp khi lao động ở nước ngoài, thực tập sinh kỹ năng sau khi về nước sẽ xây dựng được sự kỷ luật, tự chủ và có thể tiếp tục xin vào các công ty, nhà máy Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam nếu có nguyện vọng.

Từ tháng 04/2019, Thực tập sinh Kỹ năng sau khi về nước, nếu có nguyện vọng thì có thể đăng ký tiếp chương trình Kỹ năng hoạch định dạng visa Tokutei gino với thời gian làm việc lên đến 5 năm, giới hạn trong 14 ngành nghề và nhiều quyền lợi hấp dẫn.

Chi tiết về chương trình Kỹ năng đặc định:  Link  Bài viết về kỹ năng đặc định sẽ bổ sung sau )